Nhằm cung cấp bức tranh toàn cảnh về xu hướng thị trường, đồng thời trang bị các kỹ năng ứng dụng và kinh nghiệm thực tiễn cho cộng đồng doanh nghiệp, ngày 30 tháng 10 năm 2025, tại TP. Hồ Chí Minh, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) đã tổ chức Hội nghị đào tạo “Nâng cao năng lực ứng dụng và phát triển thương mại điện tử”.
Hội nghị quy tụ các chuyên gia, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp công nghệ, tập trung trao đổi về triển vọng phát triển TMĐT cũng như các giải pháp tối ưu hóa doanh thu thông qua nền tảng số và mạng xã hội.
TMĐT Việt Nam: Từ giai đoạn hình thành đến vị thế nhóm dẫn đầu thế giới
Tại Hội nghị, ông Trần Văn Trọng – Tổng Thư ký Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) đã trình bày báo cáo tổng quan về thực trạng và xu hướng phát triển TMĐT tại Việt Nam trong tương quan với bức tranh chung của thế giới. Theo ông Trọng, kinh tế số không chỉ là một khái niệm mang tính kỹ thuật mà là toàn bộ hoạt động kinh tế dựa trên công nghệ và dữ liệu số, lấy môi trường số làm không gian hoạt động chủ yếu, qua đó đổi mới mô hình tăng trưởng và tối ưu hóa cấu trúc nền kinh tế. Trong hệ sinh thái đó, TMĐT là lĩnh vực có tốc độ chuyển đổi nhanh nhất, tạo ra giá trị gia tăng lớn và lan tỏa sâu rộng tới nhiều ngành, lĩnh vực.
Nhìn lại chặng đường gần ba thập niên, TMĐT Việt Nam đã trải qua các giai đoạn phát triển rõ nét: giai đoạn hình thành (1997–2010), giai đoạn trưởng thành (2010–2015) và bước vào thời kỳ tăng trưởng nhanh từ năm 2016 đến nay. Nhờ sự phát triển đồng bộ của hạ tầng số, logistics và thanh toán, thị trường TMĐT Việt Nam liên tục ghi nhận những con số ấn tượng. Hiện nay, Việt Nam được các tổ chức quốc tế như eMarketer xếp vào nhóm năm quốc gia có tốc độ tăng trưởng TMĐT hàng đầu thế giới, với mức tăng duy trì từ 20–25% mỗi năm.
.png)
Cụ thể, quy mô thị trường bán lẻ TMĐT Việt Nam năm 2022 đạt khoảng 20,5 tỷ USD, với khoảng 61 triệu người tham gia mua sắm trực tuyến. Dự báo đến năm 2025, quy mô thị trường sẽ đạt khoảng 35 tỷ USD, chiếm gần 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước. Đáng chú ý, mức chi tiêu bình quân cho mua sắm trực tuyến của một người tiêu dùng đã tăng lên khoảng 336 USD mỗi năm. Những con số này cho thấy TMĐT đã vượt ra khỏi vai trò của một kênh bán hàng bổ trợ, trở thành bộ phận hữu cơ của đời sống kinh tế – xã hội hiện đại.
Shoppertainment và sự bùng nổ của thương mại điện tử trên mạng xã hội
Trên nền tảng tăng trưởng đó, TMĐT Việt Nam đang chứng kiến những thay đổi sâu sắc về mô hình và hành vi tiêu dùng. Phân tích về các xu hướng chủ đạo trong thời gian tới, chuyên gia của VECOM nhấn mạnh sự chuyển dịch từ TMĐT truyền thống sang mô hình “Shoppertainment” – sự kết hợp giữa mua sắm và giải trí. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng, khi ngày càng nhiều người tiêu dùng mong muốn trải nghiệm mua sắm không chỉ thuận tiện mà còn mang tính tương tác, giải trí và cảm xúc. Thực tế cho thấy, cứ ba người tiêu dùng thì có một người kỳ vọng quá trình mua sắm trở nên thú vị và hấp dẫn hơn.
Sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là các nền tảng video ngắn như TikTok cùng các tính năng tương tác ngày càng đa dạng trên Facebook, đã tạo điều kiện cho mô hình “Social Commerce” (TMĐT trên mạng xã hội) bùng nổ. Theo ông Trần Văn Trọng, nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu tập trung vào bán hàng trực tiếp, thì hiện nay cơ hội nằm ở việc xây dựng nội dung sáng tạo, mang tính giải trí để thu hút sự chú ý của người dùng, từ đó dẫn dắt họ qua các bước tìm kiếm, tương tác, cân nhắc và ra quyết định mua sắm. Các mô hình như bán hàng trực tiếp tới người tiêu dùng (D2C), Drop shipping hay tiếp thị liên kết (Affiliate Marketing) đang trở thành những “từ khóa” quan trọng trong chiến lược mở rộng thị phần của doanh nghiệp.
Song song với đó, sự hoàn thiện của hạ tầng logistics và thanh toán số đóng vai trò là bệ phóng cho TMĐT phát triển bền vững. Doanh thu lĩnh vực bưu chính năm 2023 ước đạt 58.900 tỷ đồng, trong đó các gói kiện TMĐT chiếm tới 64% doanh thu và 75% tổng sản lượng bưu gửi. Cùng với sự phổ biến của các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt như QR Code, ví điện tử và Mobile Money, hoạt động mua sắm trực tuyến ngày càng trở nên thuận tiện, an toàn, có độ phủ rộng tới cả khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa.
Livestream Facebook – công cụ thúc đẩy doanh thu hiệu quả
.jpeg)
Từ bức tranh tổng thể, hội nghị tiếp tục đi sâu vào các giải pháp ứng dụng cụ thể. Ông Lê Ngọc Hùng, đại diện Công ty Haravan – đối tác kinh doanh của Meta (Facebook), đã chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn trong việc triển khai Livestream bán hàng trên nền tảng Facebook. Theo ông, Livestream hiện không chỉ đơn thuần là công cụ bán hàng mà còn là phương thức xây dựng thương hiệu, tạo dựng niềm tin thông qua việc chia sẻ kiến thức và giới thiệu sản phẩm một cách trực quan, chân thực.
Các số liệu khảo sát cho thấy có tới 84% người tiêu dùng từng mua hàng qua Livestream ít nhất một lần. Thành công của một phiên Livestream phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó nổi bật là các chương trình ưu đãi độc quyền dành riêng cho người xem trực tiếp (chiếm 86% sức hút), sự tư vấn nhiệt tình, tương tác kịp thời của người bán (85%) và khả năng quan sát sản phẩm thực tế thông qua màn hình (81%).
Để nâng cao hiệu quả Livestream, ông Lê Ngọc Hùng đã chia sẻ bảy “bí quyết” quan trọng: chủ động đăng thông báo trước phiên Live kèm ưu đãi đặc biệt; xây dựng các nội dung “teaser” giới thiệu sản phẩm nổi bật; triển khai quảng cáo cho phiên Live nhằm gia tăng lượng tiếp cận; sử dụng tính năng thông báo định kỳ để nhắc lịch người xem; thực hiện Livestream đồng thời trên nhiều fanpage; chia sẻ liên kết vào các hội nhóm, trang cá nhân; đồng thời tổ chức các minigame tặng quà trong suốt phiên Live để khuyến khích người xem tương tác, chia sẻ.
Giải pháp công nghệ: Tối ưu vận hành cho mô hình bán hàng tinh gọn
Một thách thức phổ biến đối với các nhà bán hàng Livestream là việc xử lý đơn hàng và phản hồi khách hàng khi lượng bình luận tăng đột biến. Trước thực tế đó, Haravan đã giới thiệu giải pháp HaraSocial – hệ thống quản lý bán hàng tập trung trên các nền tảng Facebook, Messenger và Instagram.
Theo ông Hùng, người tiêu dùng ngày càng kỳ vọng một trải nghiệm mua sắm liền mạch, “tất cả trong một” ngay trên ứng dụng quen thuộc. Với HaraSocial, quy trình chốt đơn được tự động hóa: khách hàng chỉ cần bình luận theo cú pháp, hệ thống Chatbot sẽ tự động gửi tin nhắn xác nhận, kiểm tra tồn kho và hướng dẫn thanh toán qua QR Code hoặc ví điện tử ngay trong khung chat. Giải pháp này giúp hạn chế tối đa tình trạng bỏ sót đơn hàng, đồng thời ngăn chặn nguy cơ mất khách do đối thủ cạnh tranh tiếp cận ngay trên phần bình luận. Đây được xem là công cụ đặc biệt hữu ích đối với các nhà bán hàng nhỏ lẻ, doanh nghiệp siêu nhỏ hoặc các cơ sở kinh doanh tại khu vực nông thôn – nơi nguồn nhân lực marketing còn hạn chế.
Cảnh giác với vi phạm và lừa đảo trên môi trường TMĐT
Bên cạnh cơ hội phát triển, hội nghị cũng dành thời lượng đáng kể để cảnh báo về những rủi ro và hành vi vi phạm trong hoạt động TMĐT. Đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cho biết, tình trạng kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn biến phức tạp, tập trung nhiều ở các nhóm hàng như quần áo, mỹ phẩm và thiết bị điện tử.
Các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng ngày càng tinh vi, phổ biến như giả mạo website của các thương hiệu, đơn vị uy tín; tổ chức các chương trình trúng thưởng ảo để chiếm đoạt thông tin cá nhân; hoặc lợi dụng hình thức giao hàng thu tiền hộ (COD) để gửi các gói hàng không có giá trị, gây thiệt hại cho người nhận. Trước thực trạng này, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số khuyến cáo người tiêu dùng và các nhà bán hàng cần nâng cao cảnh giác, kiểm tra kỹ thông tin đối tác, chỉ thực hiện giao dịch qua các kênh chính thức, tuyệt đối không cung cấp mã OTP cho người lạ. Việc nhận diện các website đã đăng ký hoặc thông báo với Bộ Công Thương thông qua logo xác thực được xem là yếu tố quan trọng nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.
Hội nghị đã góp phần tạo cầu nối hiệu quả giữa tư duy quản lý nhà nước và kinh nghiệm thực tiễn của doanh nghiệp công nghệ. TMĐT ngày nay không còn là khái niệm mới mẻ mà đang từng bước trở thành một lĩnh vực nghề nghiệp chuyên nghiệp, đòi hỏi sự đầu tư bài bản về nội dung sáng tạo, kỹ năng số và giải pháp quản trị.
Với sự hỗ trợ của các nền tảng công nghệ, trí tuệ nhân tạo và các công cụ quản lý đa kênh, doanh nghiệp Việt Nam có thêm điều kiện thuận lợi để khai thác hiệu quả xu hướng Shoppertainment, mở rộng thị trường và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của kinh tế số toàn cầu. Nâng cao năng lực số cho cộng đồng doanh nghiệp vì vậy chính là nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường TMĐT lành mạnh, bền vững, góp phần thực hiện thành công các mục tiêu chuyển đổi số quốc gia trong giai đoạn tới.
