Phát biểu tại "Hội nghị xã thương mại điện tử toàn quốc: Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số" diễn ra vào chiều ngày 11/11/2026, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn khẳng định: “Bộ Công Thương sẽ tiếp tục đồng hành với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp, phát triển TMĐT gắn với xây dựng nông thôn mới, nâng cao thu nhập của người dân, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước”.
Toàn cảnh Hội nghị
TMĐT là một trong các động lực tăng trưởng mới cần tạo đột phá
Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn cho biết, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định mục tiêu tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên, tỷ trọng kinh tế số đạt khoảng 30% GDP vào năm 2030. Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV gắn kế hoạch 5 năm với mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số”. Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị nhấn mạnh đột phá khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tư nhân. Nghị quyết số 169/NQ-CP ngày 27 tháng 6 năm 2026 của Chính phủ giao mục tiêu tăng trưởng cho các địa phương, yêu cầu người đứng đầu chính quyền cấp tỉnh xác định rõ động lực, dư địa tăng trưởng mới.
Với ngành Công Thương, Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 08 tháng 01 năm 2026 xác định thương mại điện tử (TMĐT) là một trong các động lực tăng trưởng mới cần tạo đột phá và giao Bộ Công Thương chủ trì hai chỉ tiêu năm 2026: thị trường TMĐT B2C tăng 20-22%, tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng TMĐT đạt 60-62%. Chương trình hành động của ngành, được sửa đổi tại Quyết định số 648/QĐ-BCT, yêu cầu Sở Công Thương các tỉnh, thành phố căn cứ kịch bản tăng trưởng để phấn đấu hoàn thành mục tiêu được giao.
Quyết định số 1568/QĐ-BCT ngày 03 tháng 6 năm 2025 của Bộ Công Thương phê duyệt Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2026-2030. Đến năm 2030, phấn đấu 60% doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trên nền tảng TMĐT; 60% số xã và đơn vị hành chính tương đương có thương nhân bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trực tuyến; 1 triệu lượt doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, cá nhân, cán bộ quản lý nhà nước, sinh viên được đào tạo kỹ năng ứng dụng TMĐT; các địa phương ngoài Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh chiếm 50% giá trị giao dịch B2C của cả nước.
Về pháp lý, Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026. Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg đưa việc triển khai hiệu quả hoạt động TMĐT thành nội dung 7.3 trong Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới, được Thông tư số 17/2026/TT-BCT hướng dẫn cụ thể. Lần đầu tiên, cấp xã có trách nhiệm đo TMĐT trên địa bàn mình.
4 định hướng trọng tâm hướng tới mục tiêu đề ra
Thị trường đã có nền tăng trưởng tốt. Theo Cục Thương mại điện tử, năm 2025 quy mô TMĐT đạt khoảng 31 tỷ USD, tăng 25,5%, chiếm khoảng 11% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng. Theo Cục Thống kê, 10 tháng năm 2026 tổng mức bán lẻ đạt 6.618,9 nghìn tỷ đồng, tăng 13,5%, nằm trong khung 13-15% Chính phủ giao.
Nhưng TMĐT vẫn phát triển chưa đồng đều. Theo Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, đến năm 2025 tỷ lệ giữa Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh với các địa phương còn lại vẫn ở mức 70-30; Chỉ số Thương mại điện tử năm 2026 của Hiệp hội cho Thành phố Hồ Chí Minh 91,1 điểm, Hà Nội 87,5 điểm, trong khi mức trung bình cả nước là 15,8 điểm.
Khoảng cách ấy thể hiện rõ nhất ở cơ sở. Kết quả Báo Công Thương tự tổ chức rà soát cổng thông tin chính quyền cấp xã, dữ liệu chốt ngày 04 tháng 11 năm 2026, cho thấy trong 2.497 xã, phường đủ dữ liệu, 587 xã có việc do chính xã tổ chức về TMĐT, nhưng mới có 178 xã, tương đương 7,1%, nêu được kết quả; chỉ 18 xã nêu được số đơn hàng, doanh thu hay số hộ bán. Đây là điều chính quyền tự đăng, chưa phải số đo doanh số, song cho thấy việc triển khai tại cơ sở còn phải làm thực chất hơn.
Thực tiễn cũng đã có những cách làm đáng ghi nhận. Sau hai tháng triển khai, xã Chợ Lách có 66 nhà bán hàng, nhà sáng tạo nội dung tham gia, hơn 50.000 đơn hàng trên TikTok Shop. Tại xã Phượng Dực, một cơ sở mây tre đã bán gần 22.000 sản phẩm trong 3 tháng. Những kết quả ấy cần được đo lại, duy trì và nhân rộng.
Theo Thứ trưởng, để đạt các mục tiêu đã đề ra, Bộ Công Thương xác định bốn định hướng trọng tâm:
Thứ nhất, hoàn thiện hệ sinh thái phát triển TMĐT đồng bộ, hiện đại, an toàn. Kết nối sản xuất, phân phối, nền tảng, thanh toán và logistics; tăng cường thực thi pháp luật, nâng cao năng lực quản lý nhà nước về TMĐT; bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn và quyền lợi người tiêu dùng.
Thứ hai, phát triển TMĐT bền vững, tăng cường liên kết vùng và mở rộng thị trường tiêu thụ hàng Việt Nam. Phát huy lợi thế sản phẩm, ngành hàng của từng địa phương; ưu tiên hỗ trợ khu vực nông thôn, miền núi, biên giới; gắn mở rộng thị trường với nâng cao chất lượng sản phẩm, thương hiệu và năng lực cung ứng.
Thứ ba, đẩy mạnh tuyên truyền, đào tạo, tăng cường kỹ năng số tương ứng với từng nhóm đối tượng. Nâng cao năng lực quản lý, thống kê và khai thác dữ liệu cho cán bộ địa phương; triển khai đào tạo chuyên sâu đến cấp xã, gắn với thực hành và khả năng duy trì hoạt động sau hỗ trợ.
Thứ tư, tăng cường hợp tác quốc tế, thúc đẩy TMĐT xuyên biên giới. Hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam phát triển thương hiệu, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường quốc tế, mở rộng xuất khẩu trực tuyến.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn
Khẳng định phát triển TMĐT từ cấp xã cần đi xa hơn việc đưa sản phẩm lên sàn hay tổ chức một vài phiên livestream, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn yêu cầu Hội nghị tập trung thảo luận, làm rõ ba nhiệm vụ:
Một là, nâng cao năng lực quản lý nhà nước về TMĐT ở cấp xã. Theo đó, Thứ trưởng giao Cục Thương mại điện tử tăng cường hướng dẫn chính sách, thống kê và khai thác dữ liệu, làm rõ cách đo và hồ sơ minh chứng nội dung 7.3; các Sở Công Thương gắn TMĐT với kịch bản tăng trưởng của địa phương, tham mưu đặt chỉ tiêu theo nhóm xã. Chính quyền cấp xã có đầu mối, có số nền, xác định lợi thế sản phẩm và đối tượng ưu tiên.
Hai là, tăng kỹ năng tự bán hàng cho người dân, hợp tác xã, hộ kinh doanh. Theo Thứ trưởng, các nền tảng TMĐT, doanh nghiệp, hiệp hội và đơn vị dịch vụ cần phối hợp đào tạo, kết nối sản xuất với tiêu thụ sản phẩm đặc sản, OCOP, hàng Việt Nam; quan tâm chi phí giao nhận chặng đầu ở xã vùng cao, an toàn giao dịch và chống lừa đảo.
Ba là, đo hiệu quả bằng kết quả thực chất và tính bền vững. Thứ trưởng nhấn mạnh, thước đo không chỉ là số hoạt động được tổ chức, mà là số người bán duy trì được hoạt động và có doanh thu sau giai đoạn hỗ trợ, là số đơn hàng có nguồn thay cho lượt xem, là hiệu quả kinh tế thực chất tạo ra cho địa phương.
Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn khẳng định Bộ Công Thương sẽ tiếp tục đồng hành với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp, phát triển TMĐT gắn với xây dựng nông thôn mới, nâng cao thu nhập của người dân, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước.
